Ná borskankeroperasie: verlaag jou risiko van armswelling

Wie loop risiko?

Armswelling (limfedeem) kan maande of jare ná behandeling vir borskanker ontstaan. Die risiko is hoër as:

baie limfkliere uit die oksel verwyder is,
jy bestraling op die kliere gehad het,
jy oorgewig is.

Dit is laer as slegs 'n paar kliere (sentinelkliere) verwyder is.

Wat help

Meet albei arms voor die operasie, en daarna gereeld. Klein veranderinge wat vroeg opgemerk word, is makliker om te behandel.
Oefening. Ligte armbewegings van kort ná die operasie af, en dan progressiewe kragoefeninge. Dit is veilig en kan die risiko verlaag.
Hou 'n gesonde gewig.
'n Drukmou in die eerste jaar nadat baie kliere verwyder is en bestraling gegee is, kan vroeë swelling verminder. Vra jou chirurg of terapeut of dit vir jou geskik is.

Jy hoef nie die arm teen alles te beskerm nie

Daar is nie bewys dat bloeddrukmeting, inspuitings, vlieg of warm weer limfedeem veroorsaak nie. Jy kan normaal lewe. Sorg vir snytjies en skrape op die arm en behandel enige infeksie vinnig.

Vroeë tekens om voor op te let

'n Gevoel van swaarheid, styfheid of pyn in die arm, hand, bors of borswand.
Ringe, horlosies of moue wat aan een kant stywer voel.
Sigbare swelling.

Sê vroeg vir jou dokter of terapeut. Vroeë limfedeem reageer die beste op behandeling, gewoonlik met 'n drukmou en oefening.

Algemene inligting gebaseer op die Lymphoedema Evidence Library (www.vascular.co.za/lymph-evidence.html), 31 October 2026. Dit vervang nie raad van jou eie dokter of terapeut nie.