Limfedeem: sorg vir jou vel en herken infeksie

Wat is limfedeem?

Limf is 'n helder vloeistof wat gewoonlik deur klein buisies onder die vel wegdreineer. As hierdie buisies beskadig is of nie reg gevorm het nie, versamel vloeistof en die arm, been of ander deel swel. Dit is limfedeem. Dit kan nie genees word nie, maar dit kan baie goed beheer word.

Waarom velsorg belangrik is

Geswelde vel raak maklik geïnfekteer. Die meeste infeksies begin by 'n klein skeurtjie, snytjie, insekbyt of swam tussen die tone.

Was die geswelde area elke dag met sagte seep en droog dit goed af, veral tussen die tone en in velvoue.
Smeer elke dag 'n gewone, ongeparfumeerde vogroom aan.
Kyk elke dag na jou vel vir skeurtjies, snye, rooiheid of afskilfering tussen die tone.
Behandel voetskimmel (atleetvoet) vroeg. Vra jou apteker vir 'n swamroom.
Dra skoene buite. Gebruik handskoene wanneer jy tuinmaak.
Maak enige snytjie dadelik skoon met seep en water.

Waarskuwingstekens van infeksie (sellulitis)

Die vel word rooi, warm, seer of meer geswel.
Jy voel siek, koorsig of rillerig.

Sien dieselfde dag 'n dokter. Jy sal waarskynlik antibiotika nodig hê. Haal jou drukkous of -mou af totdat die infeksie begin bedaar, en trek dit dan weer aan.

As jy al twee of meer infeksies gehad het, vra jou dokter of langtermyn-penisillien vir jou geskik is. Dit halveer die aantal nuwe infeksies solank jy dit gebruik.

Kry dringend hulp

Gaan na die naaste noodeenheid as jy hoë koors het, deurmekaar of baie swak voel, of as die rooiheid vinnig versprei.

Algemene inligting gebaseer op die Lymphoedema Evidence Library (www.vascular.co.za/lymph-evidence.html), 31 October 2026. Dit vervang nie raad van jou eie dokter of terapeut nie.